Bữa sáng cần một món no lâu, có đủ rau củ và đạm thực vật, nhưng không mất nhiều thời gian chuẩn bị? Bánh bao nhân thập cẩm chay là lựa chọn vừa thực tế vừa ngon, với vỏ bột mì nở bông, nhân hỗn hợp phong phú từ nấm, mộc nhĩ, đậu phụ và miến. Bài viết này hướng dẫn cách làm bánh bao nhân thập cẩm chay tại nhà với tỉ lệ ủ bột chuẩn và kỹ thuật hấp để vỏ không bị nhăn, nhân không bị khô.
Bánh bao là món bánh hấp quen thuộc trong ẩm thực Việt, có nguồn gốc từ bánh bao Quảng Đông (dim sum) được người Hoa đưa vào Việt Nam hàng trăm năm trước. Vỏ bánh bao làm từ bột mì lên men, ủ nở rồi hấp, tạo kết cấu mềm bông nhẹ rất khác với vỏ bột gạo của bánh giò.
"Thập cẩm" nghĩa đen là "mười loại nguyên liệu hỗn hợp", ý chỉ nhân bánh được kết hợp từ nhiều thành phần khác nhau thay vì chỉ một loại. Phiên bản chay của nhân thập cẩm thường bao gồm nấm hương, mộc nhĩ, đậu phụ, miến dong, cà rốt và đậu hà lan, tạo ra hỗn hợp đa dạng về màu sắc, hương vị và kết cấu trong một chiếc bánh.
Điểm khác biệt chính giữa bánh bao nhân thập cẩm và bánh bao nhân đơn (như nhân đậu xanh hay nhân mộc nhĩ đơn thuần) là tính đa vị: khi cắn vào, bạn cảm nhận được sự kết hợp giữa vị bùi của nấm, giòn nhẹ của mộc nhĩ, mềm của đậu phụ và dai nhẹ của miến dong. Đây cũng là lý do nhân thập cẩm phù hợp hơn cho bữa sáng chính thức, trong khi nhân đơn giản thường dùng cho bữa phụ.
Với nhiều gia đình, bánh bao nhân thập cẩm chay là một trong những bánh ăn sáng chay được ưa chuộng nhất vì cân bằng giữa tinh bột, đạm thực vật và rau củ trong một chiếc bánh.
Vỏ bánh bao:
Nhân thập cẩm chay:
Bước 1: Làm nhân trước (cần nguội trước khi gói)
Phi thơm hành tím với dầu ăn. Cho đậu phụ vào xào vàng đều khoảng 4 đến 5 phút. Thêm nấm hương và cà rốt, đảo đều thêm 3 phút. Cho mộc nhĩ, miến dong và đậu hà lan vào, nêm nước tương, dầu hào chay, dầu mè, tiêu và muối. Xào thêm 5 đến 7 phút cho nhân se lại và thấm gia vị. Nhân phải ráo nước hoàn toàn. Đổ ra đĩa, để nguội hoàn toàn.
Bước 2: Ủ bột vỏ
Trộn men nở với nước ấm (35 đến 38 độ C) và 1 thìa đường, chờ 5 đến 10 phút cho men nổi bọt. Cho bột mì vào âu lớn, tạo lỗ ở giữa. Đổ hỗn hợp men, sữa ấm, phần đường còn lại, dầu ăn và muối vào. Nhào bột khoảng 10 đến 12 phút cho đến khi mặt bột mịn, đàn hồi và không dính tay. Bọc kín, ủ ở nơi ấm 50 đến 60 phút cho bột nở gấp đôi.
Bước 3: Tạo hình bánh
Sau khi bột nở, nhồi lại nhẹ nhàng để xả khí. Thêm bột nở (baking powder) vào bột, nhào thêm 2 đến 3 phút. Chia bột thành 10 phần bằng nhau (khoảng 65 đến 70g/phần). Cán mỏng từng phần thành hình tròn đường kính khoảng 10 đến 12 cm, mép mỏng hơn giữa. Đặt 1 đến 2 thìa nhân vào giữa. Tụm các mép bột lại và vặn xoắn để tạo hình. Đặt lên miếng giấy nến nhỏ cắt sẵn.
Bước 4: Ủ lần hai và hấp
Xếp bánh vào xửng (chưa đun), đậy nắp và để nghỉ thêm 20 đến 30 phút cho bánh nở lại lần hai. Đun nước sôi, hấp bánh với lửa vừa khoảng 15 đến 18 phút. Không mở nắp trong khi hấp. Khi tắt bếp, để nắp hé 2 đến 3 phút trước khi mở hoàn toàn để tránh bánh bị xẹp do thay đổi nhiệt đột ngột.
Công thức nhân thập cẩm rất linh hoạt. Bạn có thể thay thế hoặc thêm nguyên liệu tùy theo mùa và sở thích:
Nếu muốn thử loại nhân đậm vị hơn với hương Quảng Đông, bánh bao xá xíu chay dùng nhân seitan ướp tương hoisin là lựa chọn đáng thử tiếp theo.
Bánh bao nhân thập cẩm chay ngon nhất khi ăn nóng ngay sau khi hấp xong. Lúc này vỏ bánh mềm, hơi nước bên trong còn đủ làm cho nhân ẩm mượt. Nếu để nguội, vỏ bánh sẽ bắt đầu hơi đặc, nhưng vẫn ăn được sau khi hấp lại.
Gợi ý kết hợp bữa sáng:
Nếu bạn muốn thử bánh bao nhân thập cẩm chay mà chưa có thời gian tự làm, bánh bao nhân thập cẩm chay của Vinachay là lựa chọn tiện lợi: nhân đa vị gồm nấm, đậu phụ và rau củ, vỏ mềm bông, giá 65.000đ cho 5 chiếc và đặt trước 1 đến 2 ngày.
Có ba nguyên nhân phổ biến: mở nắp xửng quá sớm, nước hấp nhỏ giọt vào mặt bánh, hoặc bột chưa nở đủ trước khi hấp. Giải pháp: cuốn khăn bọc xung quanh nắp xửng để thấm nước đọng, ủ bột đủ thời gian cho đến khi nở gấp đôi, và không mở nắp trong suốt 15 đến 18 phút hấp.
Có. Để bánh nguội hoàn toàn, cho vào túi zip hoặc hộp kín, cấp đông được 3 đến 4 tuần. Khi ăn, không cần rã đông: lấy thẳng từ tủ đông, hấp 12 đến 15 phút với lửa vừa là bánh mềm lại gần như mới. Nhân thập cẩm giữ kết cấu tốt sau đông lạnh, chỉ có đậu phụ đôi khi hơi bở hơn so với bánh mới.
Nếu không thích nấm, bạn có thể dùng đậu phụ cứng rang vàng làm thành phần chính, kết hợp với khoai môn hầm mềm, cà rốt, đậu hà lan và miến. Gia vị giữ nguyên: nước tương, dầu hào chay và dầu mè tạo ra hương vị đậm mà không cần nấm.
